Mekatronik Mühendisleri Derneği Yönetim Kurulu Üyesi ve İstanbul Gelişim Üniversitesi Öğretim Görevlisi Sayın Kübra ERDOĞAN Hanım, Mekatronik Mühendisliği ve 2025 YKS tercihlerinde Mekatronik Mühendisliğinin durumunu içeren makale hazırlamıştır:
Gençlerin Tercihi: Mekatronik: Geleceğin Mühendisliği
Özet
Mekatronik mühendisliği, makine, elektronik, bilgisayar ve kontrol mühendisliğini birleştiren disiplinlerarası yapısıyla günümüz dünyasında stratejik bir alan olarak ortaya çıkmıştır. Robotik sistemlerden yapay zeka tabanlı üretime kadar çeşitli çözümler sunan mekatronik mühendisliği, Endüstri 4.0 ve Endüstri 5.0 vizyonlarıyla uyumludur. Bu çalışma, 2025 ÖSYM yerleştirme verilerini analiz etmekte, Türkiye ve dünyadaki mekatronik mühendisliği trendlerini incelemekte ve Mekatronik Mühendisleri Derneği’nin (MEKMÜHDER) vizyonunu özetlemektedir.
Anahtar Kelimeler: Mekatronik, Endüstri 4.0, Endüstri 5.0, mühendislik eğitimi, teknoloji politikaları
Giriş
21. yüzyılda hızla gelişen teknolojik gelişmeler, çeşitli mühendislik disiplinleri arasında entegrasyon ihtiyacını artırmıştır. Mekatronik mühendisliği, makine, elektronik, bilgisayar ve kontrol mühendisliğini, mühendisliğin geleceğini tanımlayan bütüncül bir yaklaşımla birleştirerek bu ihtiyaca önemli bir yanıt haline gelmiştir. Endüstri 4.0 otonom sistemleri, yapay zekâ destekli üretimi ve dijital ikiz teknolojilerini vurgularken, Endüstri 5.0 insan merkezli, sürdürülebilir ve enerji tasarruflu çözümlere odaklanmaktadır. Dolayısıyla mekatronik mühendisliği yalnızca bir kariyer değil, geleceğin teknolojik çerçevesini oluşturan stratejik bir disiplindir.
2025 ÖSYM Verileri ve Türkiye’de Mekatronik Trendi
2025 yükseköğretim yerleştirme sonuçları, mühendislik alanlarına olan ilginin sürdüğünü göstermektedir. Genel mühendislik bölümleri için yerleştirme oranı %86,71 iken, mekatronik mühendisliğinde bu oran %83,74’e ulaşmıştır.
Devlet Üniversiteleri: %99,92 doluluk oranıyla neredeyse tam kapasite.
Vakıf Üniversiteleri: %45,96 doluluk oranıyla daha düşük.
Bu eşitsizlik, devlet üniversitelerinin sağladığı güçlü akademik altyapıyı gözler önüne sererken, vakıf üniversiteleri maliyet ve iş güvenliği endişeleri nedeniyle geride kalmaktadır. Ancak, burslar, endüstri iş birlikleri ve uygulamalı eğitim yoluyla vakıf üniversitelerinin cazibesini artırmak bu açığı kapatabilir.
Uluslararası Bakış Açısı
Mekatronik, 1970’lerde Japonya’da ortaya çıkmış ve hızla uluslararası alanda ilgi görmüştür.
Japonya, robotik ve otomasyon alanında liderliğini sürdürmektedir.
Almanya, üniversiteler ve endüstriler arasındaki iş birliğini teşvik eden “Dual System” modeliyle dikkat çekmektedir.
ABD, mekatroniği Silikon Vadisi çerçevesinde yeniden tanımlayarak robotik ve yapay zeka alanlarında inovasyonu teşvik etmiştir.
Bu uluslararası örnekler, Türkiye için hem fırsatlar hem de rekabet zorlukları sunmaktadır.
Geleceğin Mesleği Olarak Mekatronik
Önümüzdeki on yılda, mekatronik mühendislerinin şu alanlarda hayati roller üstlenmesi beklenmektedir:
- Yapay zeka destekli üretim sistemleri,
- Sensör tabanlı akıllı fabrikalar,
- Dijital ikiz teknolojileri,
- Otonom lojistik,
- Sağlık hizmetlerinde robotik cerrahi sistemleri,
- Akıllı enerji şebekeleri.
Böylece mekatronik mühendisliği, sadece sanayiyi değil, günlük yaşamın çeşitli sektörlerini de önemli ölçüde dönüştürecektir.
Mekatronik Mühendisleri Derneği’nin (MEKMÜHDER) Vizyonu
MEKMÜHDER, öğrencilerden akademisyenlere, sektör uzmanlarından girişimcilere kadar çeşitli paydaşları bir araya getirmektedir. Derneğin amaçları şunlardır:
- Öğrencilerin akademik ve profesyonel gelişimini desteklemek,
- Akademi ve sanayi arasındaki iş birliklerini geliştirmek,
- Uluslararası projelerde yer almak,
- Türkiye’de mekatronik mühendisliğini tanıtmak,
- Alandaki stratejik önem konusunda kamuoyunu bilinçlendirmek.
Sonuç
2025 ÖSYM verileri, gençler arasında mekatronik mühendisliğine artan ilgiyi göstermektedir ve devlet üniversitelerindeki yüksek kayıt oranları, bu disipline olan güveni yansıtmaktadır. Mekatronik mühendisliği, Türkiye’nin üretim kapasitesini artıracak, teknolojik özerkliğini geliştirecek ve uluslararası rekabet gücünü artıracak hayati bir alandır. MEKMÜHDER olarak, mekatronik mühendisliğini akademik bir disiplinden daha fazlası olarak görüyoruz; Türkiye’nin geleceğini şekillendirecek bir vizyondur. Bugün bu alanda eğitim gören gençler, yarının teknolojik manzarasını inşa etmeye ve ülkemizin küresel teknoloji arenasındaki konumunu güçlendirmeye hazırdır.
– Kübra ERDOĞAN
Ms. Kübra ERDOĞAN, Board Member of the Mechatronics Engineers Association (MEKMÜHDER) and Lecturer at Istanbul Gelişim University, has prepared an article addressing Mechatronics Engineering and its position in the 2025 YKS (Higher Education Institutions Exam) preferences:
Young People’s Choice: Mechatronics – The Engineering of the Future
Abstract
Mechatronics engineering has emerged as a strategic field in today’s world due to its interdisciplinary structure that integrates mechanical, electronic, computer, and control engineering. Offering a wide range of solutions from robotic systems to artificial intelligence–based production, mechatronics engineering is fully aligned with the visions of Industry 4.0 and Industry 5.0. This study analyzes the 2025 ÖSYM placement data, examines national and global trends in mechatronics engineering, and summarizes the vision of the Mechatronics Engineers Association (MEKMÜHDER).
Keywords: Mechatronics, Industry 4.0, Industry 5.0, engineering education, technology policies
Introduction
Rapid technological advancements in the 21st century have increased the need for integration among various engineering disciplines. Mechatronics engineering has become a significant response to this need by combining mechanical, electronic, computer, and control engineering through a holistic approach that defines the future of engineering. While Industry 4.0 emphasizes autonomous systems, AI-supported manufacturing, and digital twin technologies, Industry 5.0 focuses on human-centered, sustainable, and energy-efficient solutions. Therefore, mechatronics engineering is not merely a career path, but a strategic discipline that shapes the technological framework of the future.
2025 ÖSYM Data and the Mechatronics Trend in Türkiye
The 2025 higher education placement results indicate that interest in engineering disciplines continues. While the overall placement rate for engineering programs stands at 86.71%, the rate for mechatronics engineering has reached 83.74%.
- Public Universities: Nearly full capacity with a 99.92% occupancy rate.
- Foundation (Private) Universities: Lower occupancy at 45.96%.
This disparity highlights the strong academic infrastructure offered by public universities, while foundation universities lag behind due to concerns related to tuition costs and job security. However, increasing scholarships, strengthening industry collaborations, and expanding hands-on education opportunities could help bridge this gap.
International Perspective
Mechatronics emerged in Japan in the 1970s and quickly gained international recognition.
- Japan continues to lead in robotics and automation.
- Germany stands out with its “Dual System” model, which promotes close cooperation between universities and industry.
- The United States has redefined mechatronics within the Silicon Valley ecosystem, fostering innovation in robotics and artificial intelligence.
These international examples present both opportunities and competitive challenges for Türkiye.
Mechatronics as the Profession of the Future
Over the next decade, mechatronics engineers are expected to play critical roles in the following areas:
- AI-supported manufacturing systems,
- Sensor-based smart factories,
- Digital twin technologies,
- Autonomous logistics,
- Robotic surgical systems in healthcare,
- Smart energy grids.
As a result, mechatronics engineering will significantly transform not only industry, but also many aspects of daily life.
The Vision of the Mechatronics Engineers Association (MEKMÜHDER)
MEKMÜHDER brings together a wide range of stakeholders, including students, academics, industry professionals, and entrepreneurs. The association’s objectives include:
- Supporting the academic and professional development of students,
- Strengthening collaboration between academia and industry,
- Participating in international projects,
- Promoting mechatronics engineering in Türkiye,
- Raising public awareness of the strategic importance of the field.
Conclusion
The 2025 ÖSYM data demonstrate a growing interest in mechatronics engineering among young people, and the high enrollment rates at public universities reflect strong confidence in this discipline. Mechatronics engineering is a vital field that will enhance Türkiye’s production capacity, strengthen its technological autonomy, and increase its international competitiveness. As MEKMÜHDER, we view mechatronics engineering as more than an academic discipline—it is a vision that will shape Türkiye’s future. The young people being educated in this field today are ready to build tomorrow’s technological landscape and strengthen our country’s position in the global technology arena.
– Kübra ERDOĞAN
